Van een plaatje naar een zonnebril en de ruimte in

Deze blog, die eigenlijk over het belang van een goede zonnebril zou moeten gaan, begint op het moment dat er ruimtevaartplaatjes verzameld kunnen worden bij een supermarkt. Ik wil weten wat ik weggeef aan buurkinderen en maak daarom één pakje open. Dat is toevallig het pakje waarin een plaatje van de Astronautenschool zit. Leuk voor een opticien om te weten dat astronauten in een ruimtestation een goede zonnebril moeten dragen, omdat het licht van de zon in de ruimte feller en gevaarlijker is dan op aarde. Wat logisch is – de dampkring van de aarde werkt als een filter. Ik werd in het kader van deze blog nieuwsgierig wat een astronautenbril zo bijzonder maakt. Even internetten leverde op dat deze maar 5,5% licht doorlaat en daarnaast de ogen tegen UV-straling beschermt. 100%, want de ramen van een ruimtecapsule laten UV-stralen door, omdat er vanuit de capsule foto’s genomen moeten worden. Als de astronaut naar buiten kijkt zonder zonnebril kan er al na 25 seconden ernstige zonnebrand optreden. Niet alleen voor de huid schadelijk, maar – op termijn – ook voor de ogen. Het risico op bijvoorbeeld staar neemt namelijk toe als de ogen niet goed beschermd worden.

Verder zoeken

foto van NASA (https://www.nasa.gov/content/astronaut-luca-parmitano-inside-station-cupola/#.WUOesOuLSUk)

In het kantoor van Horen & Zien leverde vooral de mededeling dat de ramen van een ruimtecapsule UV-straling doorlaten, vragen op. Hoezo, een fotocamera heeft toch ook UV-filters? En een raam houdt toch standaard UV-stralen tegen? Waar zou zo’n raam eigenlijk van gemaakt worden? Glas? Te kwetsbaar en te zwaar, toch? Kunststof? Maar dan wel in meer lagen, toch? Ik probeerde weer via internet een antwoord te vinden, maar googelen op het onderwerp ‘raam ruimtestation’ leverde niets op. Dus trok ik de stoute schoenen aan en stuurde een mail naar de aanstichter van de zoektocht, André Kuipers. Die had het helaas te druk om mijn mail te beantwoorden. Dat schoot dus niet op. Dus belde ik maar met de Space Expo in Noordwijk, en kreeg de directeur aan de lijn. Hij gaf me een paar goede zoekwoorden.

De ruimte in

Er ging een wereld voor me open. Ja, astronauten dragen zonnebrillen, en als ze buiten het ruimtestation moeten werken, een helm met een coating van goud op het glas om de ogen tegen schadelijke stralen te beschermen. Ze nemen er voor alle zekerheid ook meer dan één mee, voor als er iets gebeurt onderweg. (Service verlenen in de ruimte is een béétje lastig…) De ramen van de Cupola, zo heet het observatiestation van het ruimtestation ISS, zijn gemaakt van drie lagen glas, waaronder kwartsglas en hittebestendig borosilicaat. Daar worden ook laboratoriumglazen van gemaakt. Het buitenste raam heeft wel degelijk een beschermende coating, net als bij brillenglazen – maar dan tientallen keer dunner. Het middelste glas kan worden verwarmd om condensatie tegen te gaan. Als dat nou eens bij brillenglazen kon….
En wist u dat een Nederlands bedrijf de fotocamera heeft geleverd die ’s nachts een stad fotografeert terwijl ISS met een vaart van 28.800 km/u voorbij suist? Dat gebeurt met een speciale techniek, die het beeld in het midden van de lens houdt. Gaaf!

Waar een spaaractie al niet goed voor is…. Tussen ruimtevaart en een brillenwinkel zijn best veel overeenkomsten! Glas, kunststof, coatings…. en een zonnebril die voor een astronaut net zo goed onmisbaar is als voor u om de ogen te beschermen en gezond te houden.

zie ook: